Rehabilitacja hospicyjna to specjalistyczny proces, w którym główny nacisk kładzie się na łagodzenie objawów, redukcję bólu, poprawę samopoczucia oraz utrzymanie jak największej niezależności w codziennych czynnościach. Zespół rehabilitacyjny w hospicjum składa się z lekarzy, fizjoterapeutów, terapeutów zajęciowych, psychologów i pielęgniarek, którzy współpracują, aby zapewnić kompleksową opiekę.

Naszymi pacjentami są osoby cierpiące na nowotwory w zaawansowanym stadium, choroby neurologiczne (np. SLA, stwardnienie rozsiane), niewydolności narządowe (serca, płuc, nerek), a także schorzenia demencyjne (np. choroba Alzheimera). Objawy im towarzyszące to ból, duszność, problemy z mobilnością, odleżyny i ryzyko infekcji. Nie sposób zapomnieć o lęku i niepokoju związanym ze śmiercią i cierpieniem, depresję, potrzebę bliskości, ale również potrzebę poczucia godności. Pacjenci Ci pragną być traktowani z szacunkiem i zachować swoją autonomię na tyle, na ile to możliwe.

Czym jest rehabilitacja w opiece paliatywnej

Rehabilitacja w opiece paliatywnej to działania mające na celu poprawę lub utrzymanie jakości życia pacjenta z chorobą nieuleczalną, postępującą i często w zaawansowanym stadium. Nie ma na celu „wyleczenia” choroby, ale maksymalizowanie sprawności, samodzielności i komfortu chorego na każdym etapie jego życia.

Jakie są jej cele?

• Utrzymanie lub poprawa sprawności fizycznej,
• Zmniejszanie bólu i innych objawów, np. napięcia mięśniowego, duszności.
• Zapobieganie powikłaniom wynikającym z unieruchomienia, np. odleżynom, przykurczom.
• Ułatwienie wykonywania codziennych czynności – np. jedzenia, higieny, korzystania z toalety.
• Wspieranie psychiczne i emocjonalne – zwiększanie poczucia kontroli nad własnym ciałem.
• Edukacja pacjenta i opiekunów, jak bezpiecznie i efektywnie funkcjonować w domu.

Bardzo ciężki stan ogólny pacjenta: skrajne wyniszczenie (kacheksja), bardzo ograniczona wydolność fizyczna (np. pacjent nie reaguje, jest w stanie agonalnym), głęboka niewydolność narządowa (serca, nerek, wątroby, oddechowa).

Nasilone objawy wymagające stabilizacji: silny ból, duszność, zaburzenia rytmu serca, znaczne osłabienie i zawroty głowy.

Zaburzenia świadomości lub kontaktu: splątanie, majaczenie (delirium),

Zagrożenie złamaniem patologicznym kości: przerzuty do kości z dużym ryzykiem złamania (np. przy raku prostaty, piersi), osłabienie kości w przebiegu osteoporozy.

Stany po niedawnych zabiegach lub urazach: świeże rany operacyjne lub odleżyny, zakrzepica żył głębokich (ryzyko zatoru).

Zakażenia lub gorączka niewyjaśnionego pochodzenia: sepsa, zapalenie płuc lub inne aktywne infekcje.

Odmowa pacjenta !

W opiece paliatywnej działania fizjoterapeutyczne są dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem stanu pacjenta, rodzaju choroby, poziomu sprawności oraz celów. Są to: ćwiczenia usprawniające (czynne, bierne, wspomagane), ćwiczenia oddechowe i techniki ułatwiające oddychanie, pozycjonowanie (ułożenie ciała), masaż limfatyczny, rozluźniający, nauka i trening codziennych czynności (ADL), edukacja pacjenta i opiekunów.

Kluczowa jest ocena pacjenta przez fizjoterapeutę przed każdym zabiegiem mimo zlecenia lekarskiego!

Jak często odbywa się rehabilitacja w opiece paliatywnej?

Zazwyczaj działania fizjoterapeutyczne odbywają się cyklicznie i są uzależnione od aktualnego stanu pacjenta. Nie ma narzuconych ram czasowych czy intensywności. Fizjoterapeuta wraz z lekarzem dobierają środki oraz formy fizjoterapii, rehabilitacja zwykle trwa to od 20-60 minut w zależności od postawionego celu. Dzięki bieżącemu monitorowaniu stanu zdrowia jesteśmy w stanie zindywidualizować wszystkie działania.