Rehabilitacja hospicyjna to specjalistyczny proces, w którym główny nacisk kładzie się na łagodzenie objawów, redukcję bólu, poprawę samopoczucia oraz utrzymanie jak największej niezależności w codziennych czynnościach. Zespół rehabilitacyjny w hospicjum składa się z lekarzy, fizjoterapeutów, terapeutów zajęciowych, psychologów i pielęgniarek, którzy współpracują, aby zapewnić kompleksową opiekę.

Naszymi pacjentami są osoby cierpiące na nowotwory w zaawansowanym stadium, choroby neurologiczne (np. SLA, stwardnienie rozsiane), niewydolności narządowe (serca, płuc, nerek), a także schorzenia demencyjne (np. choroba Alzheimera). Objawy im towarzyszące to ból, duszność, problemy z mobilnością, odleżyny i ryzyko infekcji. Nie sposób zapomnieć o lęku i niepokoju związanym ze śmiercią i cierpieniem, depresję, potrzebę bliskości, ale również potrzebę poczucia godności. Pacjenci Ci pragną być traktowani z szacunkiem i zachować swoją autonomię na tyle, na ile to możliwe.

Czym jest rehabilitacja w opiece paliatywnej

Rehabilitacja w opiece paliatywnej to działania mające na celu poprawę lub utrzymanie jakości życia pacjenta z chorobą nieuleczalną, postępującą i często w zaawansowanym stadium. Nie ma na celu „wyleczenia” choroby, ale maksymalizowanie sprawności, samodzielności i komfortu chorego na każdym etapie jego życia.

 

       Jakie są jej cele

  • Utrzymanie lub poprawa sprawności fizycznej,
  • Zmniejszanie bólu i innych objawów, np. napięcia mięśniowego, duszności.
  • Zapobieganie powikłaniom wynikającym z unieruchomienia, np. odleżynom, przykurczom.
  • Ułatwienie wykonywania codziennych czynności – np. jedzenia, higieny, korzystania z toalety.
  • Wspieranie psychiczne i emocjonalne – zwiększanie poczucia kontroli nad własnym ciałem.
  • Edukacja pacjenta i opiekunów, jak bezpiecznie i efektywnie funkcjonować w domu.
Jakie są przeciwskazania do rehabilitacji paliatywnej

Bardzo ciężki stan ogólny pacjenta: skrajne wyniszczenie (kacheksja), bardzo ograniczona wydolność fizyczna (np. pacjent nie reaguje, jest w stanie agonalnym), głęboka niewydolność narządowa (serca, nerek, wątroby, oddechowa).

Nasilone objawy wymagające stabilizacji: silny ból, duszność, zaburzenia rytmu serca, znaczne osłabienie i zawroty głowy.

Zaburzenia świadomości lub kontaktu: splątanie, majaczenie (delirium),

Zagrożenie złamaniem patologicznym kości: przerzuty do kości z dużym ryzykiem złamania (np. przy raku prostaty, piersi), osłabienie kości w przebiegu osteoporozy.

Stany po niedawnych zabiegach lub urazach: świeże rany operacyjne lub odleżyny, zakrzepica żył głębokich (ryzyko zatoru).

Zakażenia lub gorączka niewyjaśnionego pochodzenia: sepsa, zapalenie płuc lub inne aktywne infekcje.

Odmowa pacjenta !

Jakie formy działań fizjoterapeutycznych podejmowane są w opiece paliatywnej

W opiece paliatywnej działania fizjoterapeutyczne  dobierane są indywidualnie, z uwzględnieniem stanu pacjenta, rodzaju choroby, poziomu sprawności oraz wyznaczonych celów terapeutycznych. Obejmują one: ćwiczenia usprawniające (czynne, bierne, wspomagane), masaż limfatyczny, rozluźniający, nauka i trening codziennych czynności (ADL). Istotnym elementem jest również edukacja pacjenta i jego opiekunów.

Rehabilitacja oddechowa stanowi ważny element usprawniania, szczególnie u pacjentów z niewydolnością oddechową.  Obejmuje ona szereg działań wspierających funkcjonowanie układu oddechowego, takich jak ćwiczenia oddechowe, praca z  przeponą, kontrolowany oddech, techniki zwiększające ciśnienie wydechowe i wibracje w drogach oddechowych czy forsowny wydech. Celem tych działań jest  ułatwienie odkrztuszania zalegającej wydzieliny, wzmocnienie mięśni oddechowych oraz zmniejszenie uczucia duszności i napięcia. Rehabilitacja  oddechowa może również stanowić wsparcie  w trakcie tlenoterapii.
Działania fizjoterapeutyczne  mają zazwyczaj charakter cykliczny i są na bieżąco dostosowywane do aktualnego stanu pacjenta. nie mają one sztywnych ram czasowych ani narzuconej intensywności. Regularne monitorowanie stanu zdrowia umożliwia odpowiednią modyfikację terapii.

Kluczowa jest każdorazowa ocena pacjenta przeprowadzona przez fizjoterapeutę przed każdym zabiegiem niezależnie od  zleceń lekarskich!